KILT.PL FORUM

KI

Standardy nowoczesnego,
cywilnego outfitu szkockiego

             Wielki kilt odszedł do lamusa, pozostając historyczną ciekawostką, jak koszule z surowego lnu, czy onuca.

Aktualnie istnieje  kilka standardów tworzenia i noszenia kiltu, naturalnie uzależnionych od przeznaczenia ubioru.

STANDARDY OGÓLNE 

Najbliższym protoplascie – Wielkiemu Kiltowi – pozostaje standard „ośmiojardowy”.
Są to najdroższe i najlepsze kilty. Zgodnie z nazwą, do ich uszycia potrzeba osiem jardów materiału (ok. 7.5m), choć czasem set składanej kraty wymaga więcej (patrz artykuł nt. tartanów).
Pojedyncza plisa ma ok. 10cm głębokości.
 

Ośmijardówki ubierane są na uroczystości, bale, śluby, czy wesela.
W wersji wieczorowej, standardem jest ubranie do takiego kiltu marynarki typu „Prince Charlie”i sporranu typu „Dress”.
Wymaga się oczywiście eleganckich butów,
 najlepiej oryginalnego obuwia kiltowego, z półodkrytą cholewą i długimi sznurówkami (ghilies brouges).
Noszenie pasa w takim outficie jest niewskazane.
Tradycyjne, długie skarpety kiltowe (kilt-houses) także wymagane.

 Z racji skoczności, zwłaszcza szkockich highlandów, wskazane jest by tancerze nosili przystosowane do tańca „ośmiojardówki”, lub bogate wersje „casual”.
Rożne szkoły, różnie odnoszą się to sposobu szycia „dance” kiltów. Jedna z opinii zaleca różną głębokość plis, co ma dawać lepszy efekt ruchu kiltu przy dynamicznych fugurach.
Z naszych doświadczeń wynika, że jest to raczej mit. Rożna głębokość plis
jest sposobem na oszczędność materiału i zasadniczo nie ma,
lub ma negatywny wpływ na układanie się kiltu w tańcu.
( Choć oczywiście, jeśli jakiś praktyk ma inną opinię
i argumenty, z pokorą zweryfikujemy nasze zdanie
 – kiltmaker@o2.pl).
Niezaprzeczalnym faktem pozostanie konieczność wyjątkowo skrupulatnego dopasowania dance kiltów w pasie i biodrach, oraz wzmocnienie przeszyć przy paskach mocujących
(oraz jeszcze kilka szczególików, które jednak pozostawimy dla siebie).      

Kolejnym standardem kiltu jest wspomniany „casual” – „uboższy krewny” ośmiojardówki.
Występuje w kilku wersjach – najczęściej spotykane to 3 i 5, a czasem nawet 7 jardów
(to ostatnie, moim zdaniem jest lekko bez sensu).

Casuale to kilty „codzienne”, doskonałe na spacery, czy mniej formalne imprezy.
Ten typ noszą także dość często formacje militarne. Nie wiem, czy ze względów oszczędnościowych,
czy gwoli tradycji – faktem jest, że casuale (w odróżnieniu od ośmiojardówek) są łatwo podwiewane
i to trochę wystawia na szwank „godność” noszącego. Bardzo popularne jest zdjęcie szkockiego gwardzisty,
składającego kwiaty pod pomnikiem, z zadartym przez watr kiltem.
Niewątpliwy atut dla pań, mi wydaje się niedbalstwem i, można by rzec, gwoli stereotypu " karą za szkockie skąpstwo".   
Niektórzy używają wersji „casual” także do tańca. Zabronione to nie jest, ale estetyka, a raczej jej braki, mówią same za siebie. Z drugiej strony, pamiętajmy,że dobra ośmiojardówka do droga rzecz.

Do „casuala” najlepiej pasuje marynarka typu „Argyll”, i prosty sporran skórzany, lub typu „semi-dress”. Gruby pas jak najbardziej wskazany.
Buty dowolne (np. jeśli to wycieczka w góry, niech będą trakingi, jeśli wizyta w znajomych, zwyczajne półbuty).
Przy spacerach zalecane zwykłe podkolanówki, lub grube, spacerowe kilt-houses.  

MARYNARKI

Przodują dwa standardy marynarek kiltowych – „Prince Charlie” i Argyll” (wariacją argyllów są typy Braemar
i  Plain). Możemy jeszcze wymienić typ „Dublet”,
ściśle stylizowany na mundur i generalnie nie noszony przez cywili, choć, dla podkreślenia powagi okazji,
jest to dopuszczalne (oraz typ "Montrose", dość rzadki, mający wiele wspólnego z "dubletem",
 pozbawiony wypustków na dole).   

WSZYSTKIE marynarki kiltowe tak naprawdę wywodzą się od mundurów
- różnią się stopniem stylizacji i pozostałościami pierwowzoru.
Stąd też, każdy typ posiada symboliczne pagony.     

Argyll

Jak wspomniano, marynarka spacerowa, wykonywana często z grubej wełny, lub materiałów tweedowych. Charakteryzuje się prostym krojem pleców,
zaokrąglonymi na dole połami i klasycznym kołnierzem. Brak wskazań co do kolorystyki.

Spotykane są jednak wersje ściśle wieczorowe. Użycie delikatnej wełny o mniejszej gramaturze i ozdobne kołnierze, sprawiają że taki „Argyll” nie przynosi wstydu.
Niektórzy nie uznają z jakichś powodów kroju „Prince Charlie”, lub najzwyczajniej w świecie nie lubią go. To dla nich alternatywa.

Prince Charlie

Krótsza niż „argyll”, z ostro zakończonymi połami z przodu (trochę jak frak) i przedłużeniem z tyłu. Do tego mile widziana kamizelka i koszula frakowa.
Ważnym elementem są ozdobne guziki po bokach. Zasadniczo nie zapina się tej marynarki, więc są one tylko dla ozdoby – czasem dodaje się jeden z brzegu jeśli właściciel jednak konieczne chce się zapiąć.
Kołnierz długi, ozdobny, często pokryty atłasem. Zalecane kolory to czerń (czasem granat).

Dublet

Stylizowany na mundur, z charakterystycznym, wojskowym wykończeniem, w postaci ornamentowanych wypustów u dołu (mundury miały tam kieszenie, gdy sporran nie wystarczał).
Przeważnie szyte z ciężkiej wełny. Jeden rząd guzików, stójkowy kołnierz.
W Dublecie "Montrose" występują dwa rzędy guzików
i obowiązkowe wycięcie na żabot koszuli

dublet klasyczny

dublet typu "montrose"

POWRÓT

kolejne artykuły w przygotowaniu

                                  (str. główna)

Heraldyka Flag Szkocji 

Jak dbać o kilt?

Opis Klanu MacGregor