Tab. Jak rozpoznać materiał użyty  do zrobienia kiltu?

 

Rodzaj surowca

Nazwa włókna

Pochodzenie  surowca / rodzaj

Cechy wizualne

Wrażenie przy dotyku

Sposób spalania

Cechy użytkowe / Czyszczenie

Występowanie w materiale w %

Naturalne (cechy dla 100% wełny )

Wełna  owcza

Owce rasy merynosy, prekosy, chewioty, świniarki, krukówki

Bez połysku, zazwyczaj lekko mechate, nie pillinguje się (nie robią się kulki)

- Miękkie,

 -  „bardzo ciepłe”,

-jednocześnie mniej lub bardziej szorstkie, a nawet ostre (zależy od rasy owiec i rodzaju włókna),       -noszone bezpośrednio na ciele wywołuja u osób wrażliwych wysypkę

- Spala się bardzo szybko, skwiercząc przy tym i tworząc czarną chropowatą kulkę, którą łatwo rozkruszyć po wystygnięciu.

-  Zapach spalanego białka – tzw. powszechnie „palonych włosów”

- bardzo łatwo i nieodwracalnie się kurczą (spilśniają się!), materiał łatwo ulega zniekszatałceniu (np. rozciaga się, krzywi)

- Muszą być prane w letniej wodzie, najlepiej ręcznie lub chemicznie

- oryginały z wysp zazwyczaj wełna 100%

-w Polsce zwykle mieszanki , najczęściej spotykana jest elano-wełna (ok.50-90% elany i 50-10% wełny)

Sztuczne

Wiskoza

Celuloza drzewna (tzw. błonnik)

-Zazwyczaj przy bliższym spojrzeniu włokna lekko błyszczące, pozornie matowe

-bardzo podobne do wełny, bardziej giętkie (lejące się)

 

 

-w dotyku podobne do wełny, ale w ogóle nie gryzące,

-raczej szorstkie, ale miłe

Spala się jak papier

-w czasie prania plisy rozprostowują się pozostawiając tylko linię zagięć plisowania

-Można prać w prace, jak materiały delikatne,

 

-100% wiskozy – materiał o nazwie Argona (zerówka), obecnie już się nie produkuje,

-zazwyczaj w mieszankach (od 5-35% celulozy + 95-75% włókno syntetyczne, ewentualnie  z niewielką domieszką wełny ok. 10%)

Syntetyczne (krótko mówiąc tzw. „plastik” :P)

Elana (i już teraz niespotykana w sklepach Polana)

Poliamidy i poliestry

-na pierwszy rzut oka wygladają jak wełna,

-materiały przy próbie zagniecenia zagięcia wracają do pierwotnego kształtu (sprężyste, trudno zaprasować),

 

- miłe,

- słabo przepuszczają wilgość (można się zapocić)

 

-topi się w płomieniu (jak „plastiki”),

-wydziela się przykry zapach najczęściej z nutą „plastiku”, ale czynniki zapachotwórcze to w większości dodatki,

-powstaje twarda, szklista (jasna lub ciemna) kulka, silnie parząca aż do ostygnięcia

-lekko rozciągliwe, ale stabilne,

-średnio zatrzymuje ciepło (w porównaniu do wełny),

- w praniu plisy raczej się rozprostowują, wymagają ponownego utrwalenia

-można prać  w pralce w niskiej temperaturze

-100 % elana występuje prawie równie często jak mieszanki, bardzo spotykana w Polsce,

-w mieszankach z dowolnymi włóknami wełna, wiskoza, anilana lub inne nie wymienione), przeważnie jako surowiec podstawowy (powyżej 50%)

anilana

Poliakrylonitryl

-na pierwszy rzut oka wyglądają jak wełna,

-materiały przy próbie zagniecenia zagięcia wracają do pierwotnego kształtu (sprężyste, trudno zaprasować),

 

-miłe,

-słabo przepuszczają wilgotność (można się zapocić)

-smaży się w płomieniu, jednocześnie topiąc,

-po odsunięciu od płomienia pali się nadal (w odróżnieniu od wełny i elany)

-przykry nieokreślony zapach,

powstanie porowata nieforemna skwareczka, która bardzo trudno skruszyć.

-lekko rozciągliwe, ale stabilne,

- zatrzymuje ciepło jak wełna,

- w praniu plisy raczej się rozprostowują, wymagają ponownego utrwalenia

-można prać  w pralce w niskiej temperaturze

-Dosyć często występuje w 100%, choć to rzadko spotykany surowiec,

-w mieszankach w dowolnych proporcjach z elaną lub wełną – również raczej rzadko spotykana

 

 Źródło WWW.KILT.PL