Tab. Jak rozpoznać materiał użyty do zrobienia kiltu?
|
Rodzaj surowca |
Nazwa włókna |
Pochodzenie surowca / rodzaj |
Cechy wizualne |
Wrażenie przy dotyku |
Sposób spalania |
Cechy użytkowe / Czyszczenie |
Występowanie w materiale w % |
|
Naturalne (cechy dla 100% wełny ) |
Wełna owcza |
Owce rasy merynosy, prekosy, chewioty, świniarki, krukówki |
Bez połysku, zazwyczaj lekko mechate, nie pillinguje się (nie robią się kulki) |
- Miękkie, - „bardzo ciepłe”, -jednocześnie mniej lub bardziej szorstkie, a nawet ostre (zależy od rasy owiec i rodzaju włókna), -noszone bezpośrednio na ciele wywołuja u osób wrażliwych wysypkę |
- Spala się bardzo szybko, skwiercząc przy tym i tworząc czarną chropowatą kulkę, którą łatwo rozkruszyć po wystygnięciu. - Zapach spalanego białka – tzw. powszechnie „palonych włosów” |
- bardzo łatwo i nieodwracalnie się kurczą (spilśniają się!), materiał łatwo ulega zniekszatałceniu (np. rozciaga się, krzywi) - Muszą być prane w letniej wodzie, najlepiej ręcznie lub chemicznie |
- oryginały z wysp zazwyczaj wełna 100% -w Polsce zwykle mieszanki , najczęściej spotykana jest elano-wełna (ok.50-90% elany i 50-10% wełny) |
|
Sztuczne |
Wiskoza |
Celuloza drzewna (tzw. błonnik) |
-Zazwyczaj przy bliższym spojrzeniu włokna lekko błyszczące, pozornie matowe -bardzo podobne do wełny, bardziej giętkie (lejące się)
|
-w dotyku podobne do wełny, ale w ogóle nie gryzące, -raczej szorstkie, ale miłe |
Spala się jak papier |
-w czasie prania plisy rozprostowują się pozostawiając tylko linię zagięć plisowania -Można prać w prace, jak materiały delikatne,
|
-100% wiskozy – materiał o nazwie Argona (zerówka), obecnie już się nie produkuje, -zazwyczaj w mieszankach (od 5-35% celulozy + 95-75% włókno syntetyczne, ewentualnie z niewielką domieszką wełny ok. 10%) |
|
Syntetyczne (krótko mówiąc tzw. „plastik” :P) |
Elana (i już teraz niespotykana w sklepach Polana) |
Poliamidy i poliestry |
-na pierwszy rzut oka wygladają jak wełna, -materiały przy próbie zagniecenia zagięcia wracają do pierwotnego kształtu (sprężyste, trudno zaprasować),
|
- miłe, - słabo przepuszczają wilgość (można się zapocić)
|
-topi się w płomieniu (jak „plastiki”), -wydziela się przykry zapach najczęściej z nutą „plastiku”, ale czynniki zapachotwórcze to w większości dodatki, -powstaje twarda, szklista (jasna lub ciemna) kulka, silnie parząca aż do ostygnięcia |
-lekko rozciągliwe, ale stabilne, -średnio zatrzymuje ciepło (w porównaniu do wełny), - w praniu plisy raczej się rozprostowują, wymagają ponownego utrwalenia -można prać w pralce w niskiej temperaturze |
-100 % elana występuje prawie równie często jak mieszanki, bardzo spotykana w Polsce, -w mieszankach z dowolnymi włóknami wełna, wiskoza, anilana lub inne nie wymienione), przeważnie jako surowiec podstawowy (powyżej 50%) |
|
anilana |
Poliakrylonitryl |
-na pierwszy rzut oka wyglądają jak wełna, -materiały przy próbie zagniecenia zagięcia wracają do pierwotnego kształtu (sprężyste, trudno zaprasować),
|
-miłe, -słabo przepuszczają wilgotność (można się zapocić) |
-smaży się w płomieniu, jednocześnie topiąc, -po odsunięciu od płomienia pali się nadal (w odróżnieniu od wełny i elany) -przykry nieokreślony zapach, powstanie porowata nieforemna skwareczka, która bardzo trudno skruszyć. |
-lekko rozciągliwe, ale stabilne, - zatrzymuje ciepło jak wełna, - w praniu plisy raczej się rozprostowują, wymagają ponownego utrwalenia -można prać w pralce w niskiej temperaturze |
-Dosyć często występuje w 100%, choć to rzadko spotykany surowiec, -w mieszankach w dowolnych proporcjach z elaną lub wełną – również raczej rzadko spotykana |
Źródło WWW.KILT.PL