WAR CRY, A ZAWOŁANIE RODU

 

Zauważyłem dość częsty błąd w postaci mylenia tych dwóch pojęć.
Wzięło się to zapewne stąd, że kontynentalne rody nie miały takiego rozróżnienia,
posiadając w większości wypadków jedynie "zawołanie rodowe", w wielu wypadkach spełniające jednocześnie role zawołania bitewnego. 
(Pozostałości zjawiska widzimy min. na gruncie Kościoła Katolickiego, gdzie, pierwotnie wywodzący się tylko ze szlachty biskupi, do dziś posiadają "zawołania biskupie", np. "Totus Tuus!" Karola Wojtyły).
 

W kwestiach klanów szkockich, zalecam jednak rozróżnienie na Motto/Zawołanie Klanu, które zwykle znajduje się na herbowej odznace klanowej (Clan Badge), oraz na okrzyk bojowy klanu
( zwany także "slogan", z gaelickiego "slogorn", co oznacza dosłowinie "War Cry") . 

Różnica sprowadza się do kwestii technicznych i zasad wykorzystania.
Motto jest zwykle maksymą łacińską, czasem w gaelic
i jest to "ideologiczna wizytówka" rodziny. Czasem jest to jedno,
wymowne  słowo, lecz w wielu wypadkach są to całe maksymy
i frazy.

 "War cry" Szkotów jest prawie zawsze w gaelic.
Jego rolę można przyrównać do okrzyków "kata" we wschodnich sztukach walki, które mają deprymować przeciwnika i dodawać ducha krzyczącemu.
Treścią "War Cry" są zwykle krótkie, "mocne" wiązanki, podkreślające jak straszny i nieobliczalny jest klan na polu bitwy. Często okrzyki nawiązują do legend wojennych,
a czasem oznaczają miejsce budowy pierwszej twierdzy klanu (swoją drogą, owym miejscom też zwykle nadawano "groźnie brzmiące" nazwy).

W odróżnieniu od Motta Klanu, War Cry nie musiał być tylko jeden.
Spotyka się klany z dwoma i więcej zawołaniami bitewnymi.

War Cry nie mają także poczesnego miejsca w oficjalnej heraldyce. Jest to wewnętrzna sprawa klanu.

Podejrzewam, że War Cry miał to także walory identyfikacyjne.
Do XVIIw. kilty nosili tylko najwyżsi hierarchowie rodziny, z linii Naczelnika Klanu. Stąd, w zgiełku bitwy krzyk
był doskonałą wizytówką (Odznaki Bojowe też są dość późnym wymysłem i przez długi czas szeregowi "clansmeni" nie mieli co o nich marzyć, zaś ususzone rośliny-symbole rodziny...cóż...nie wiem czy zwracałbym uwagę na rodzaj ususzonego kwiatka na czapce
szarżującego na mnie wojaka ).

Na koniec pragnę podkreślić - opisane zjawisko okrzyków bojowych dotyczy KLANÓW SZKOCKICH! Zdaję sobie sprawę, że problem jest szerszy i za jakiś czas może powstanie artykuł nawiązujący do War Cry np. francuskich - na razie jednak nie mylmy kontekstów.  

WAR CRY, A ZAWOŁANIE RODU

 

Zauważyłem dość częsty błąd w postaci mylenia tych dwóch pojęć.
Wzięło się to zapewne stąd, że kontynentalne rody nie miały takiego rozróżnienia,
posiadając w większości wypadków jedynie "zawołanie rodowe", w wielu wypadkach spełniające jednocześnie role zawołania bitewnego. 
(Pozostałości zjawiska widzimy min. na gruncie Kościoła Katolickiego, gdzie, pierwotnie wywodzący się tylko ze szlachty biskupi, do dziś posiadają "zawołania biskupie", np. "Totus Tuus!" Karola Wojtyły).
 

W kwestiach klanów szkockich, zalecam jednak rozróżnienie na Motto/Zawołanie Klanu, które zwykle znajduje się na herbowej odznace klanowej (Clan Badge), oraz na okrzyk bojowy klanu
( zwany także "slogan", z gaelickiego "slogorn", co oznacza dosłowinie "War Cry") . 

Różnica sprowadza się do kwestii technicznych i zasad wykorzystania.
Motto jest zwykle maksymą łacińską, czasem w gaelic
i jest to "ideologiczna wizytówka" rodziny. Czasem jest to jedno,
wymowne  słowo, lecz w wielu wypadkach są to całe maksymy
i frazy.

 "War cry" Szkotów jest prawie zawsze w gaelic.
Jego rolę można przyrównać do okrzyków "kata" we wschodnich sztukach walki, które mają deprymować przeciwnika i dodawać ducha krzyczącemu.
Treścią "War Cry" są zwykle krótkie, "mocne" wiązanki, podkreślające jak straszny i nieobliczalny jest klan na polu bitwy. Często okrzyki nawiązują do legend wojennych,
a czasem oznaczają miejsce budowy pierwszej twierdzy klanu (swoją drogą, owym miejscom też zwykle nadawano "groźnie brzmiące" nazwy).

W odróżnieniu od Motta Klanu, War Cry nie musiał być tylko jeden.
Spotyka się klany z dwoma i więcej zawołaniami bitewnymi.

War Cry nie mają także poczesnego miejsca w oficjalnej heraldyce. Jest to wewnętrzna sprawa klanu.

Podejrzewam, że War Cry miał to także walory identyfikacyjne.
Do XVIIw. kilty nosili tylko najwyżsi hierarchowie rodziny, z linii Naczelnika Klanu. Stąd, w zgiełku bitwy krzyk
był doskonałą wizytówką (Odznaki Bojowe też są dość późnym wymysłem i przez długi czas szeregowi "clansmeni" nie mieli co o nich marzyć, zaś ususzone rośliny-symbole rodziny...cóż...nie wiem czy zwracałbym uwagę na rodzaj ususzonego kwiatka na czapce
szarżującego na mnie wojaka ).

Na koniec pragnę podkreślić - opisane zjawisko okrzyków bojowych dotyczy KLANÓW SZKOCKICH! Zdaję sobie sprawę, że problem jest szerszy i za jakiś czas może powstanie artykuł nawiązujący do War Cry np. francuskich - na razie jednak nie mylmy kontekstów.  

Klanowe Okrzyki Bojowe - War Cry:

 

- Campbell -  "Cruachan!" - nazwa wzniesienia górującego nad posiadłościami Campbellów

- Stewart - "Creag an Sgairbh!" - Cormornats Rock -  "Skała Kormoranów"   - na cześć pierwszego rodowego zamku 

- Bruce - "Garg'n Uair Dhuisgear" - "Fierce when Roused"
                                                 - "Wściekły gdy zbudzony"

- MacLean - Fear eil’ air son Eachainn - "Another for Hector" "Następny za Hektora!"   -na cześć bohaterów rodowej legendy o siedmiu braciach, którzy w bitwie Pod Inverkething (1651) , jeden po drugim oddali życie, broniąc swojego ciężko rannego Naczelnika, Hektora MacLean.  

 - MaCLean #2 - Bas no Beatha - "Death or Life!!" -
                                "Śmierć Lub Życie!"
                                - część upodobanej przez Klan
                                   modlitwy  św. Kolumby

- MacDonald - Creagan an fhithich - The Rock of the Raven - Skała Kruka - miejsce rodowej twierdzy

- Mc Kinney - Ciumhnich bas Alpein - Remember the death of Alpin - Pamiętaj o śmierci Alpina - na pamiątkę tragicznej śmierci w IX wieku, króla Alpina, legendarnego protoplasty klanu

- Mac Kenzie - Tullah Ard - High Hill - Wysokie Wzgórze

Klanowe Okrzyki Bojowe - War Cry:

 

- Campbell -  "Cruachan!" - nazwa wzniesienia górującego nad posiadłościami Campbellów

- Stewart - "Creag an Sgairbh!" - Cormornats Rock -  "Skała Kormoranów"   - na cześć pierwszego rodowego zamku 

- Bruce - "Garg'n Uair Dhuisgear" - "Fierce when Roused"
                                                 - "Wściekły gdy zbudzony"

- MacLean - Fear eil’ air son Eachainn - "Another for Hector" "Następny za Hektora!"   -na cześć bohaterów rodowej legendy o siedmiu braciach, którzy w bitwie Pod Inverkething (1651) , jeden po drugim oddali życie, broniąc swojego ciężko rannego Naczelnika, Hektora MacLean.  

 - MaCLean #2 - Bas no Beatha - "Death or Life!!" -
                                "Śmierć Lub Życie!"
                                - część upodobanej przez Klan
                                   modlitwy  św. Kolumby

- MacDonald - Creagan an fhithich - The Rock of the Raven - Skała Kruka - miejsce rodowej twierdzy

- Mc Kinney - Ciumhnich bas Alpein - Remember the death of Alpin - Pamiętaj o śmierci Alpina - na pamiątkę tragicznej śmierci w IX wieku, króla Alpina, legendarnego protoplasty klanu

- Mac Kenzie - Tullah Ard - High Hill - Wysokie Wzgórze